Bireylerin Bireysel Emeklilik Sistemine Yönelik Tutum Ve Davranışları Karabük İlinde Bir Alan Araştırması
Proje Ekibi (1)
Prof. Dr. Gülay GÜNAY
Prof. Dr. Gülay GÜNAY Karabük Üniversitesi, Türkiye
Projedeki Rolü: Yürütücü

Proje Türü Yükseköğretim Kurumları Tarafından Destekli Bilimsel Araştırma Projesi (Yükseköğretim Kurumları tarafından destekli bilimsel araştırma projesi)
Proje No -
Proje Sahibi Kurum Karabük Üniversitesi
Proje Durumu Tamamlandı
Başlangıç Tarihi 01-10-2013
Bitiş Tarihi 01-10-2015
Proje Konusu Sosyal güvenlik kapsamında verilen geleneksel emeklilik programları dağıtım sistemine göre çalışmaktadır Sistemde bugünün çalışanlarının ödediği primlerle emekli bireylerin maaşları karşılanmaktadır Ancak dağıtım esaslı emeklilik programlarının yetersiz prim gelirlerinden dolayı prim aflarının çok sık yapılması gelir gider dengesinin bozulması ve toplum gereksinimlerini karşılayamaz hale gelmesiyle birlikte devlete yük olmaya başlamış ve beraberinde finansal ve yapısal krizleri de getirmiştir Hemen hemen tüm toplumlarda yaşanan yapısal ve finansal problemlerin yanında dünyadaki demografik değişim de sorunların daha da artmasına sebep olmuştur Bu sorunların üstesinden gelebilmek için tek ayaklı bir yapıya sahip olan geleneksel emeklilik sistemi üzerine reform çalışmaları başlatılmıştır 20 Yüzyılın son çeyreğinden itibaren Şili tarafından uygulanmaya başlanan çok ayaklı emeklilik sistemi yapısı tüm dünyada örnek gösterilmeye başlanmış ve bu program üzerine çalışmalar yapılmıştır Çok ayaklı sistem pek çok ülke tarafından uygun görülerek sosyal güvenlik kapsamında yürürlüğe geçirilmiştir Çok ayaklı sistemde en önemli ayağı özel emeklilik kurumları oluşturmaktadır Bu sistem bazı ülkelerde zorunlu olarak bazılarında ise mevcut sisteme yardımcı olmak üzere isteğe bağlı olarak hizmet vermektedir Türkiye de de bu sistem sosyal güvenliğe ek olarak isteğe bağlı bir şekilde bireysel emeklilik sistemi kapsamında uygulanmaktadır Asıl hedefi emekli bireylere emeklilik dönemlerinde ek gelir sağlayarak onların refah seviyesini yükseltmek ve ekonomik bağımsızlıklarını kazanmalarını sağlamak olan Bireysel Emeklilik Sistemi Türkiye de 27 Ekim 2003 yılında uygulanmaya başlanmıştır Özel emeklilik kurumları bu sistemin tavsiye edilmeye başlanmasıyla birlikte ön plana çıkan kurumlar olmuştur Bu kurumlar bireylerden aldıkları primleri piyasalarda değerlendirerek hem bireye hem de kendilerine kazanç sağlamışlardır Dolayısıyla ülke ekonomileri de bu kurumların piyasada fonlarını değerlendirmesiyle yeni kaynaklar kazanmış olmaktadırlar Bünyesinde biriktirdiği fonların toplam büyüklüğüne bakıldığında özel emeklilik fonları tüm dünyada kurumsal yatırımcılar içerisinde ilk sıralarda yer almaktadır Bu tür fonların uzun vadeli olmasından dolayı ekonomiye kaynak yaratması sağlanmakta ve sermaye piyasalarında işlem görmesiyle birlikte piyasanın gelişmesine büyümesine ve derinleşmesine yardımcı olmaktadır Devlet de bu sisteme katılanlara kamu borçlanma senetleri satarak uzun vadeli borçlanma imkânı bulmaktadır Bu sayede de faiz oranlarını daha düşük seviyelere çekebilme fırsatı yakalamakta ve dolayısıyla düşük faizden borçlanma imkânı bulmaktadır Ayrıca bu fonların işletilmesiyle birlikte istihdamda artış enflasyonda azalma piyasalarda volatilitenin azalması gibi ekonomik sonuçları da görmemiz muhtemeldir Bu nedenlere bağlı olarak bu araştırmada bireylerin bireysel emeklilik sistemine katılmaya yönelik tutum ve davranışlarını belirlemek amaçlanmıştır Bu amaç doğrultusunda bireylerin sistem hakkında ne kadar bilgiye sahip oldukları bireylerin emeklilik yatırım kararlarını etkileyen unsurların neler olduğu bireylerin bilgi tutum davranış ve tatmin düzeylerini ölçmek gibi durumlar yapılan anket çalışması sonucunda belirlenmeye çalışılmıştır Anket kapsamına Kartopu Örneklem Yöntemi ile belirlenen 700 birey alınmıştır Elde edilen verilere t testi ki kare testi korelasyon regresyon gibi analizler uygulanmıştır Bu konu hakkında yurtiçinde veya yurtdışında birçok çalışma yapılmıştır
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

Paylaş